"Xalq Bank"ın xalis mənfəəti 2 dəfə azalıb: gəlirlər artır, amma xərc təzyiqi də güclənir

"Xalq Bank" ASC bu ilin I yarısını 13,489 milyon manat xalis mənfəətlə başa vurub. Bu, ötən ilin eyni dövrünə nisbətən 49,3 % və yaxud təxminən 2 dəfə azdır. Bununla yanaşı, hesabat bankın gəlirlərinin əsasən klassik kredit biznesindən formalaşdığını, eyni zamanda əməliyyat xərclərinin də yüksək səviyyədə qaldığını ortaya qoyur.

100 milyon manatı keçən faiz gəlirləri

Hesabat dövründə Xalq Bank 102,9 milyon manat faiz gəliri əldə edib. Bu gəlirlərin təxminən 76%-i və ya 78 milyon manatı müştərilərə verilmiş kreditlərdən formalaşıb. Bununla yanaşı, qiymətli kağızlardan 6,96 milyon manat, banklararası depozitlərdən 7,22 milyon manat, digər banklara verilmiş kreditlərdən isə 3,9 milyon manat faiz gəliri əldə olunub. Bu struktur göstərir ki, bank gəlirlərini təkcə kreditlərdən deyil, likvid vəsaitlərin və investisiya portfelinin idarə edilməsindən də formalaşdırır.

Depozitlər bank üçün ən böyük maliyyələşmə xərcidir

Bankın faiz xərcləri 39,8 milyon manat təşkil edib. Bu xərclərin 26,5 milyon manatı müştəri depozitləri üzrə ödənilən faizlər, 8,3 milyon manatı digər banklardan cəlb olunmuş kreditlər, 4,2 milyon manatı isə banklararası depozitlər üzrə ödənilən faizlərdir.

Bu, depozit bazarında rəqabətin davam etdiyini və bankların resurs cəlb etmək üçün daha yüksək faiz ödədiyini göstərir.

Xalis faiz marjası güclü qalır

Faiz gəlirlərindən faiz xərcləri çıxıldıqdan sonra bankın xalis faiz gəliri 63,1 milyon manat təşkil edib. Bu göstərici bankın əsas bankçılıq fəaliyyətinin kifayət qədər gəlirli olduğunu göstərir.

Başqa sözlə, Xalq Bank kredit biznesindən əldə etdiyi gəlirlərlə maliyyələşmə xərclərini rahat şəkildə kompensasiya edə bilir.

Komissiya gəlirləri qeyri-faiz gəlirlərinin əsas hissəsini təşkil edir

Bankın qeyri-faiz gəlirləri 18,1 milyon manat olub. Bunun 16,25 milyon manatı komissiya xidmətlərindən, 1,14 milyon manatı valyuta əməliyyatlarından, 750 min manatı isə digər gəlirlərdən əldə edilib.

Bu da göstərir ki, Xalq Bank ödəniş xidmətləri, zəmanətlər və digər bank xidmətlərindən də sabit gəlir əldə edir.

Ən böyük problem – yüksək əməliyyat xərcləridir

Hesabatın diqqət çəkən tərəfi bankın qeyri-faiz xərclərinin yüksək olmasıdır. İlk yarımildə bu göstərici 59,9 milyon manat təşkil edib. Ən böyük xərc maddələri bunlardır:

• əməkhaqqı və sosial ödənişlər – 30,7 milyon manat;
• digər əməliyyat xərcləri – 19,1 milyon manat;
• inzibati xərclər – 5,9 milyon manat;
• amortizasiya xərcləri – 4,3 milyon manat.

Bu rəqəmlər göstərir ki, bankın əməliyyat gəlirlərinin böyük hissəsi xərclərin maliyyələşdirilməsinə yönəlir.

Kredit portfelində risk aşağı görünür

Bank mümkün kredit zərərləri üçün cəmi 800 min manata yaxın ehtiyat yaradıb. Bu, iki məqamdan birinə işarə edə bilər: ya kredit portfelinin keyfiyyəti yüksəkdir ya da əvvəlki dövrlərdə kifayət qədər ehtiyat formalaşdırıldığı üçün əlavə ayırmalara ehtiyac yaranmayıb.

Xalis mənfəət 13,5 milyon manat olub

Bütün gəlir və xərclərin nəticəsində Xalq Bankın vergidən əvvəlki mənfəəti 20,5 milyon manat, mənfəət vergisi 7 milyon manat, xalis mənfəəti isə 13,5 milyon manat təşkil edib. Vergidən əvvəlki mənfəətin təxminən üçdəbirinin vergi ödənişinə yönəlməsi bankın effektiv vergi yükünün kifayət qədər yüksək olduğunu göstərir.

Beləliklə...Xalq Bankın maliyyə nəticələri göstərir ki, bankın əsas gəlir mənbəyi hələ də kreditləşmədir. Faiz gəlirlərinin yüksək olması xalis faiz marjasını güclü saxlayır və bu, bankın maliyyə dayanıqlığını dəstəkləyən əsas amildir.

Digər tərəfdən, 60 milyon manata yaxın qeyri-faiz xərcləri bankın mənfəətliliyinə ciddi təsir göstərir. Xüsusilə əməkhaqqı və digər əməliyyat xərclərinin yüksək payı gələcək dövrdə əməliyyat səmərəliliyinin artırılmasını vacib edir. Müsbət məqam isə kredit riskləri üçün yaradılan ehtiyatların aşağı səviyyədə qalmasıdır ki, bu da aktivlərin keyfiyyətinin qənaətbəxş olduğunu göstərir.

Aktivləri 18% azalıb

Bu il iyulun 1-nə "Xalq Bank"ın aktivləri 2 832,274 milyon manat olub ki, bu da 1 il əvvələ nisbətən 17,7 % azdır. Bunun 1 730,275 milyon manatı müştərilərə verilmiş xalis kreditlərdir. Son 1 ildə Bankın kredit portfeli 3,7 % kiçilib.

Hesabat dövründə "Xalq Bank"ın öhdəlikləri 20,6 % azalaraq 2 308,694 milyon manat, o cümlədən depozit portfeli 7,3 % azalaraq 1 700,781 milyon manat, balans kapitalı isə 1,9 % azalaraq 523,78 milyon manat, o cümlədən nizamnamə kapitalı 7,5 % artaraq 446,6 milyon manat olub.

Xatırladaq ki, "Xalq Bank" 2004-cü ildə yaradılıb. Bankın səhmlərinin 50 %-i "İdeal Business Co." MMC-yə ("Xalq Sığorta" ASC-nin 50 %-lik səhmdarı), 33,85 %-i "Euro Standard" MMC-yə ("Xalq Sığorta" ASC-nin 50 %-lik səhmdarı), 16,15 %-i isə "AMAL Invest Group" MMC-yə məxsusdur.