Biznes-lüğət

İqtisadi və maliyyə terminlərinin sadə izahı.

Hamısı A B F G H K L M N O P Q R S T Z Ö İ Ş Ə

A

Agent (sığorta agenti): Müvafiq lisenziyası olan və sığortaçıya siğorta müqaviləsinin bağlanması, yenilənməsi və ya davam etdirilməsi üçün vasitəçilik xidməti göstərən şəxs.
Aktuari: Sığorta müqaviləsinin bağlanması, sığorta tarifi və sığorta haqqı barədə qərarlar qəbul etmək üçün sığortalının səhhəti, maliyyə imkanları, sığortalanan əmlakın vəziyyəti və digər bu kimi amillərin – sığorta risklərinin qiymətləndirilməsi üzrə sığortaçının (onun mütəxəssisinin və ya nümayəndəsinin) istifadə etdiyi üsul və metodların, habelə hərəkətlərinin məcmusu.
Anderaytinq: Sığorta müqaviləsinin bağlanması, sığorta tarifi və sığorta haqqı barədə qərarlar qəbul etmək üçün sığortalının səhhəti, maliyyə imkanları, sığortalanan əmlakın vəziyyəti və digər bu kimi amillərin – sığorta risklərinin qiymətləndirilməsi üzrə sığortaçının (onun mütəxəssisinin və ya nümayəndəsinin) istifadə etdiyi üsul və metodların, habelə hərəkətlərinin məcmusu.
Annuitet: Sığorta hadisəsi baş verdikdə sığortaçının sığorta olunan və ya faydalanan şəxsə sığorta müqaviləsində nəzərdə tutulmuş müvafiq dövriliklə ödəməli olduğu məbləğ.
Azadolma məbləği: Sığorta hadisəsi nəticəsində yaranan itkilərin və ya dəyən zərərin sığorta təminatı ilə əhatə olunmayan və sığortalının üzərində qalan hissəsi.

B

Banklararası klirinq: • ikitərəfli banklararası klirinq, iki bankın tələbləri hesaba alınır;
Bonus-malus: Misal: Avtomobil sahibi 80 manat sığorta haqqı ödəməklə öz mülki məsuliyyətini (yəni avtomovillə başqalarının əmlakına zərər vuraraq borclu qalması) bir il müddətinə sığorta etdirmiş və həmin müqavilə ilində avtomobillə heç kəsə zərər vurmamışdır. Bu faktı nəzərə alan sığortaçı növbəti dəfə sığorta müqaviləsi bağlayarkən həmin sürücünün mülki məsuliyyətini sığortalamaq üçün 80 manat deyil, 75 manat sığorta haqqı alır və bildirir ki, hazırkı müqavilə ilində də heç bir sığorta hadisəsinin baş verməməsi halında növbəti il sığorta haqqı 70 manat olacaqdır. Başqa bir şəxs isə, əksinə əvvəlki sığorta müqaviləsinin qüvvədə olduğu müddətdə avtomobili ilə üçüncü şəxsə zərər vurmuş və sığortaçıdan sığorta ödənişi almışdır. Buna görə də onunla bağlanan növbəti sığorta müqaviləsində sığorta haqqı əvvəlki ildəkindən 5 manat artıq – 85 manat nəzərdə tutulmuşdur. Müəyyən hallardan asılı olaraq, sığortalıya güzəşt və ya əlavə ödəmələrin tətbiq edildiyi bu cür mexanizm bonus-malus adlanır.
Broker (sığorta brokeri): Sığorta brokeri – müvafiq lisenziyaya malik olan və sığorta (təkrarsığorta) müqaviləsinin bağlanması, yenilənməsi və ya davam etdirilməsi üçün sığortalıya (təkrarsığortalıya) vasitəçilik xidməti göstərən şəxs.
Bədbəxt hadisə: Xarici amillərin təsiri nəticəsində faktiki baş verən, sığorta olunanın sağlamlığının pozulmasına, əmək qabiliyyətinin müvəqqəti və ya daimi itirilməsinə və ya ölümünə səbəb olan qəfil, gözlənilməz hal.

F

Fakultətiv təkrarsığorta: Təkrarsığortaçının fərdi qaydada təklif olunan risklərin qəbul olunmasında və ya bundan imtina etməsində səlahiyyətli olduğu təkrarsığorta.
Faydalanan şəxs: Sığorta hadisəsi baş verdikdə sığorta ödənişini almaq hüququ olan şəxs.
Françayzinq: Françayzinq, kommersiya münasibətləri növü (fr. franchir, «azad etmək») — bazar subyektləri arasında münasibətlər növü, bir tərəf (françayzer) digər tərəfə (françayzi) müəyyən haqqa (royalti) öz biznez modeli əsasında özünə məxsus biznes növü ilə məşğul olmağa icazə verir. Françayzinq - digərinin haqq əsasında kiminsə əmtəə nişanından istifadə edilməsinə rəsmi icazədir.

G

Gant diaqramı: GANT DIAQRAMI
Gözləmə müddəti: Sığorta müqaviləsi ilə nəzərdə tutulmuş elə bir müddətdir ki, həmin müddətdə baş vermiş hadisəyə görə sığortaçı öhdəlik daşımır.

H

Həyat sığortası: HƏYAT SIĞORTASI

K

Konversiya: Alışı və ya tələb olunan hərəkəti (anketin doldurulması, qeydiyyat və s.) həyata keçirmiş istifadəçilərin sayının sayta daxil olan istifadəçilərin ümumi sayına nisbətidir. Konversiya faizlə ölçülür.

L

Lisenziya: Qanunvericiliklə müəyyən edilmiş hallarda sığorta sektorunda peşəkar fəaliyyətin həyata keçirilməsinə rəsmi icazə verən səlahiyyətli dövlət orqanı tərəfindən verilən sənəd.

M

Marka Bələdçisi: Marka Bələdçisi (Brandbook) — markanın mahiyyətinin və dəyərlərinin, şirkətin özünüeyniləşdirməsinin, həmçinin onların işçilər və istehlakçılar üçün işarələnməsinin forma və üsullarının rəsmi təsviridir. Şirkətin Marka Bələdçisi — şirkətin idarəetmə standartlarını və inkişafını, özünəməxsus üslubunu, missiya və fəlsəfəsini, bazardakı mövqeyini təsvir edən korporativ nəşrdir.
Marketinq əlaqələrinin birləşmələri: Marketinq əlaqələrinin birləşmələri – marketinq əlaqələrinin planlaşdırma konsepsiyasıdır, burada müxtəlif əlaqə fənlərinin: geniş kütlə üçün reklam, birbaşa marketinq, satışın və ictimaiyyətlə əlaqələrin dəstəklənməsinin və bu fənlərin birləşməsinin strateji rolları qiymətləndirilən detallı plana üstünlük verir və beləliklə istehlakçıya aydın, ardıcıl və maksimum əlaqə təsirini göstərir.
Mikrosığorta: Ümumqəbuledilmiş sığorta təcrübəsinə uyğun olaraq əhalinin az gəlirli təbəqəsi üçün sığortalana bilən risklər üzrə təklif olunan, cüzi sığorta haqqı müqabilində adi sığortaya nisbətən daha az məbləğdə sığorta təminatını nəzərdə tutan və lisenziyalaşdırılmış şəxslər tərəfindən həyata keçirilən sığorta mexanizmi.
Müqavilə ili: Bir il və ya daha çox müddətə bağlanmış sığorta müqaviləsinin qüvvəyə mindiyi tarixdən etibarən keçən hər 12 ay ərzindəki müddət.
Müqavilələrin (portfelin) ötürülməsi: Sığortaçının (təkrarsığortaçının) könüllü olaraq və ya sığorta nəzarəti orqanının göstərişi ilə müəyyən sığorta növü və ya növləri üzrə bağladığı müqavilələrin, yaxud bütün sığorta portfelinin müqavilələrin başa çatmamış müddətinə mütənasib olan sığorta ehtiyatlarını təmin edən vəsaitlərlə birlikdə digər sığortaçıya və ya təkrarsığortaçıya ötürməsi.
Mütənasib təkrarsığorta: Sığorta hadisəsi üzrə zərərlərin təkrarsığortalı və təkrarsığortaçı arasında bağlanmış təkrarsığorta müqaviləsində nəzərdə tutulmuş sığorta haqlarının mütənasibliyinə uyğun qaydada bölgüsünə əsaslanan təkrarsığortanın forması.
Məcmu kapitalı: Sığortaçının aktivlərinin müxtəlifliyi, etibarlılığı, likvidliyi və digər keyfiyyət meyarları nəzərə alınmaqla hesablanan dəyəri.
Məlumatların açıqlanması: Sığorta müqaviləsinin bağlanması zamanı və müqavilənin qüvvədə olduğu müddət ərzində müqavilə predmeti ilə əlaqədar olan risklər, həmçinin belə risklərin artması barədə sığortaçını vaxtında və təfərrüatlı şəkildə məlumatlandırmaq vəzifəsi.
Məsuliyyət sığortası: Sığorta olunanın hərəkət və ya hərəkətsizliyi nəticəsində digər şəxslərin sağlamlığına və ya əmlakına dəyən zərərə görə qanunla mülki məsuliyyət daşıdığı hallarda, zərərçəkənin qanuni şəkildə tələb etdiyi zərərin əvəzinin sığortaçı tərəfindən ödənilməsini nəzərdə tutan sığorta.

N

Nizamnamə kapitalı: Sığortaçının səhmdarları tərəfindən ödənilən və onların sığorta şirkətindəki maraqlarını ifadə edən vəsait.

O

Obliqator (avtomatik) təkrarsığorta: Müəyyən sığorta sinfi və ya sinifləri (növləri) üzrə təkrarsığortalının qəbul etdiyi fərdi risklərin təkrarsığortaçı tərəfindən avtomatik olaraq təkrarsığortalanmasını nəzərdə tutan təkrarsığorta forması.

P

Peşə xəstəliyi: Aparılmış hərtərəfli müayinədən sonra tibb müəssisəsinin müəyyən etdiyi diaqnoza əsasən əlverişsiz və zərərli istehsalat amillərinin təsiri nəticəsində sığorta olunanın sağlamlığının ciddi surətdə pozulması.
Polis (sığorta polisi): Sığortalı ilə sığortaçı arasında bağlanan, hər iki tərəfin hüquq və vəzifələrini bəyan edən, yazılı şəkildə tərtib olunan sığorta müqaviləsi.
Portfel (sığorta, təkrarsığorta): Müvafiq dövr ərzində sığortaçının (təkrarsığortaçının) bağladığı sığorta (təkrarsığorta) müqavilələrinin məcmusu.

Q

Qarşiliqli siğorta cəmiyyəti: Müstəsna olaraq üzvlərinin əmlak mənafelərinin sığortalanması məqsədilə fəaliyyət göstərən sığorta təşkilatı.
Qaytarılan məbləğ: Həyatın yığım sığortası üzrə müqaviləyə vaxtından əvvəl xitam verilərkən aktuar metodlar əsasında sığorta müqaviləsinə xitam verilmə tarixinə hesablanmış sığorta ehtiyatının sığortalıya ödənməli olduğu hissəsi.
Qeyri-mütənasib təkrarsiğorta: Sığorta hadisəsi baş verdikdə təkrarsığortalının şəxsi tutumundan artıq olan məbləğin təkrarsığortaçı tərəfindən ödənilməsini nəzərdə tutan təkrarsığorta növü.
Qismən sığorta: Əmlakın sığorta dəyərindən aşağı məbləğdə sığortalanması. Sığorta müqaviləsi sığorta məbləğinin sığorta dəyərindən aşağı olmasını nəzərdə tutursa, sığorta hadisəsi baş verdikdə sığortaçının ödədiyi sığorta ödənişinin məbləği də sığorta məbləğinin sığorta dəyərinə olan nisbətində müəyyən edilir.
Qrup halında sığorta: Bir sığorta müqaviləsi ilə iki və ya daha çox sığorta predmetinin sığortalanması.

R

Retrosessiya: Təkrarsığortaçının təkrarsığorta müqaviləsi üzrə qəbul etdiyi riskin başqa bir təkrarsığortaçıda təkrarsığorta etdirdiyi (başqa bir təkrarsığortaçıya ötürdüyü) hissəsi.
Retəkaful: Şəriət (İslam hüququ) prinsipləri əsasında həyata keçirilən təkrarsığorta.
Risk (sığorta risk): Baş verəcəyi təqdirdə sığorta obyekti ilə bağlı itkilərə səbəb ola bilən, ehtimalla gözlənilən hadisə və ya hal.
Riyazi ehtiyatlar: Həyat və pensiya sığortası üzrə öhdəliklərin yerinə yetirilməsi məqsədilə sığortaçı tərəfindən formalaşdırılan, vəsaitlərin aktuar metodlar əsasında hesablanan miqdarı.

S

Sessiya: Sığortaçının sığorta müqaviləsi üzrə qəbul etdiyi riskin təkrarsığorta etdirdiyi (təkrarsığortaya ötürdüyü) hissəsi.
Siğorta müqaviləsinin yeni müddətə bağlanmasi: Eyni sığorta obyekti ilə bağlı əvvəl bağlanmış sığorta müqaviləsinin qüvvədən düşdüyü günün ertəsi qüvvəyə minən, eyni sığorta obyekti ilə bağlı eyni sığortaçı ilə yeni sığorta müqaviləsinin bağlanılması.
Subroqasiya: Sığorta ödənişi almış şəxsin sığorta hadisəsinin baş verməsində təqsirli olan səxs(lər)ə qarşı zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüquqlarının sığortaçıya keçməsi.
Sığorta: Müqavilə əsasında riskin ötürülməsinə və bölüşdürülməsinə əsaslanan mexanizm.
Sığorta dəyəri: Sığorta müqaviləsinin bağlandığı günə sığortalanan əmlakın həqiqi dəyəri – 1) əmlakın sığorta müqaviləsinin tərəflərinin razılığı ilə müəyyən edilən, zədələnmiş və ya məhv olmuş əmlakın bərpa edilməsi dəyəri (bərpa dəyəri); və ya 2) eyni növdə, cinsdə, vəziyyətdə və keyfiyyətdə olan əmlakın əldə edilməsi dəyəri (bazar dəyəri); 3) yaxud həmin əmlakın balans üzrə qalıq dəyəri.
Sığorta ehtiyatı: Sığorta ödənişlərini həyata keçirmək üçün sığortaçının öhdəliklərinin təminatı kimi formalaşdırdığı pul vəsaitlərinin hesablanmış miqdarı.
Sığorta hadisəsi: Sığorta müqaviləsində nəzərdə tutulan, sığorta ödənişini həyata keçirmək vəzifəsi yaradan hal və ya hadisə.
Sığorta haqqı: Sığorta təminatının əldə edilməsi üçün sığortalının sığorta müqaviləsində nəzərdə tutulan məbləğdə və qaydada sığortaçıya ödədiyi məbləğ.
Sığorta haqqının hissə-hissə ödənilməsi: Sığorta haqqının hissələrə bölünərək sığorta müqaviləsinin qüvvədə olduğu müddət ərzində həmin müqavilə ilə müəyyən edilmiş tarixlərdə ödənilməsi.
Sığorta haqqının qaytarılması: Sığorta müqaviləsinə vaxtından əvvəl xitam verildikdə qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq sığorta haqqının müvafiq hissəsinin sığortalıya qaytarılması.
Sığorta marağı: Sığorta təminatının mövcudluğu üçün əsas olan, sığortalının sığorta obyekti ilə bağlı qanunvericilik və ya müqavilə ilə tanınan və sığorta hadisəsinin baş verdiyi təqdirdə onun maliyyə itkisinə məruz qalması ehtimalı ilə şərtlənən marağı.
Sığorta müddəti: Qanunvericiliyə və ya sığorta müqaviləsinə uyğun olaraq, sığorta müqaviləsinin qüvvəyə mindiyi tarixdən onun qüvvədən düşdüyü anadək olan müddət.
Sığorta müqaviləsi: Sığortaçının sığorta haqqı müqabilində sığortalıdan müəyyən riskləri qəbul etmək və ya belə riskləri onunla bölüşmək razılığının ifadə edildiyi yazılı razılaşma.
Sığorta müqaviləsinin qüvvəyə minməsi: Qanunvericilikdə ayrı hal nəzərdə tutulmamışdırsa, sığorta müqaviləsi özündə nəzərdə tutulduğu andan qüvvəyə minir.
Sığorta müqaviləsinə vaxtından əvvəl xitam vermə: Sığorta müqaviləsinin həmin müqavilədə konkret olaraq göstərilmiş başa çatma tarixindən əvvəlki hər hansı tarixdə tərəflərin hər hansı birinin təşəbbüsü ilə və ya qanunvericilikdə müəyyən edilmiş digər əsaslarla qüvvədən salınması.
Sığorta məbləği: Sığortaçının sığorta müqaviləsi üzrə öhdəliyinin həmin müqavilədə razılaşdırılmış son həddi.
Sığorta növü: Sığortaçı tərəfindən sığorta sinfi və ya sinifləri əsasında müəyyən sığorta qaydalarının hazırlanması yolu ilə müştərilərə təklif olunan sığorta məhsulu.
Sığorta obyekti: Sığortalının və ya sığorta olunanın qanunazidd olmayan hər hansı əmlak mənafeyi və ya onun həyatı, sağlamlığı, əmək qabiliyyəti və ya pensiya təminatı ilə bağlı maraqları.
Sığorta olunan: Sığorta müqaviləsi üzrə sığorta təminatı verilən və ya maraqları sığorta müqaviləsi əsasında qorunan fiziki şəxs.
Sığorta predmeti: Sığorta müqaviləsi üzrə sığortalanan əmlak mənafelərinin aid olduğu, şəxsi sığorta üzrə fiziki şəxs; əmlakın sığortası üzrə hər hansı əmlak; mülki məsuliyyətin sığortası üzrə mülki məsuliyyətin yaranması halı.
Sığorta qaydaları: Sığortaçı, habelə sığortaçının üzvü olduğu və ya ona nəzarət edən qurum tərəfindən müəyyən sığorta növü üzrə hazırlanan, sığorta müqavilələrinin standart şərtlərini əks etdirən sənəd.
Sığorta sinifi: Sığorta fəaliyyətinin ayrı-ayrı sığorta növləri üzrə aparılmasının dövlət tənzimlənməsinin səmərəli həyata keçirilməsi üçün konkret predmetlərə aid ümumi xarakterli risklərin birləşdirilməsindən əmələ gələn sığorta təminatı qrupu.
Sığorta sirri: Sığorta münasibətlərinin peşəkar iştirakçılarının sığorta əməliyyatlarının həyata keçirilməsi prosesində əldə etdikləri, sığorta müqaviləsinin təfərrüatlarına dair, habelə sığorta müqaviləsinin aid olduğu müəyyən şəxslərlə bağlı qanunla nəzərdə tutulan, yayılmasına qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhdudiyyət qoyulan məlumatlar.
Sığorta tarifi: Sığorta haqqının hesablanması üçün sığorta predmetinin və sığorta riskinin xarakteri nəzərə alınmaqla sığorta məbləği vahidinə tətbiq edilən müvafiq dərəcə.
Sığorta tələbi: Sığortalının sığorta hadisəsinin baş verməsi ilə əlaqədar sığortaçıdan sığorta ödənişini həyata keçirməsi barədə tələbini ifadə edən müraciəti.
Sığorta təminatı: Müəyyən risklərə qarşı sığorta müqaviləsi ilə verilən maliyyə müdafiəsinin həcmi.
Sığorta vasitəçisi: Sığorta və ya təkrarsığorta müqavilələrinin bağlanmasında, yenilənməsində və ya davam etdirilməsində həmin müqavilənin tərəflərindən birini təmsil etməklə müvafiq lisenziya əsasında ona vasitəçilik xidməti göstərən şəxs.
Sığorta ödənişinin verilməsindən imtina: Sığortaçının qanunvericilikdə və qanunvericiliyə zidd olmaması şərtilə sığorta müqaviləsində nəzərdə tutulmuş əsaslarla sığorta ödənişini verməkdən imtina etməsi.
Sığorta şəhadətnaməsi: Sığorta müqaviləsində nəzərdə tutulmuş şərtlər əsasında sığorta təminatının mövcudluğu faktını təsdiq edən, sığorta olunana verilməsi üçün sığortaçının birtərəfli qaydada imzaladığı sənəd.
Sığorta əməliyyatları: Sığorta və ya təkrarsığorta müqavilələrinin bağlanmasına və yerinə yetirilməsinə yönəldilən əməliyyatlar, o cümlədən sığorta və sığorta vasitəçiliyi xidmətlərinin, habelə sığorta sahəsində yardımçı fəaliyyət göstərən hüquqi şəxslər tərəfindən sığorta və ya təkrarsığorta risklərinin və zərərlərin qiymətləndirilməsi, sığorta hadisələrinin araşdırılması, zərərlərin tənzimlənməsi ilə bağlı xidmətlərin göstərilməsi ilə əlaqədar həyata keçirilən əməliyyatlar.
Sığortalı: Müəyyən sığorta obyektinin sığorta etdirilməsində sığorta marağı olan və müvafiq sığorta müqaviləsinin tərəfi olan fəaliyyət qabiliyyətli və hüquq qabiliyyətli şəxs.
Sığortalıların Müdafiə (Zəmanət) Fondu: Sığortaçılar ödəmə qabiliyyətlərinin olmamasına görə sığorta müqavilələri üzrə öhdəliklərini yerinə yetirmək iqtidarında olmadıqda belə öhdəliklərin, həmçinin qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuşdursa, sığortalanmamış risklər üzrə və ya naməlum şəxslər tərəfindən vurulan zərərlərin əvəzinin müəyyən olunmuş həddə ödənilməsini təmin edən mexanizm.
Sığortaçı: Müəyyən yurisdiksiyada sığorta fəaliyyətini həyata keçirmək üçün qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada səlahiyyətləndirilmiş, sığorta müqaviləsində nəzərdə tutulan hallarda və qaydada sığorta ödənişini vermək öhdəliyi daşıyan hüquqi şəxs.

T

Tam məhv olma: Sığortalanmış əmlakın elə zədələnməsidir ki, köhnəlmə əmsalı nəzərə alınmaqla bərpa üçün tələb olunan xərclərin məbləği həmin əmlakın həqiqi dəyərindən artıq olur.
Tibbi sığorta: Xəstəlik və ya xəsarət nəticəsində zəruri olan tibbi müayinə, müalicə və bunlarla əlaqədar digər müvafiq xərclərə görə təminatı nəzərdə tutan sığorta.
Titul sığortasi: Digər şəxslərin hər hansı bir əmlaka mülkiyyət hüququnun mübahisələndirilməsi ilə əlaqədar qaldırdıqları iddiaları əsasında həmin əmlaka mülkiyyət hüququnun itirilməsi riskindən sığorta.
Təkaful: Şəriət (İslam hüququ) əsasında həyata keçirilən, iştirakçıların qarşılıqlı kömək və könüllü yardım etmə prinsiplərinə əsaslanan, İslam dinində qadağan olunan əqdləri və əməliyyatları istisna edən, riskin, zərərin və gəlirin tərəflər arasında bölüşdürüldüyü sığorta mexanizmi.
Təkrarsığorta: Sığortaçının sığortaladığı riskləri müqavilə əsasında tam və ya qismən digər sığortaçı (təkrarsığortaçı) ilə bölüşdürməsi və ya ona ötürməsi.
Təkrarsığorta müqaviləsi: Sığortaçı (təkrarsığortalı) və təkrarsığortaçı arasında bağlanan və sığorta risklərinin müəyyən hissəsinin və ya bütövlükdə təkrarsığortaçıya ötürülməsini və ya onunla bölüşdürülməsini müəyyən edən yazılı razılaşma.
Təkrarsığortalı: Sığorta və ya təkrarsığorta müqaviləsi üzrə müvafiq olaraq qəbul etdiyi (sığortaladığı və ya təkrarsığortaladığı) riskləri başqa sığortaçıda və ya təkrarsığortaçıda təkrarsığorta etdirən təkrarsığorta müqaviləsinin tərəfi.
Təkrarsığortaçi: Müvafiq lisenziya əsasında ilkin sığortaçı və ya ilkin təkrarsığortaçı tərəfindən bağlanmış sığorta və ya təkrarsığorta müqavilələri üzrə sığortalanmış (təkrarsığortalanmış) risklərə təkrarsığorta təminatı verən hüquqi şəxs.
Tələb olunan kapital: Sığortaçının maliyyə sabitliyinin və ödəmə qabiliyyətinin təmin edilməsi üçün tələb olunan, fəaliyyəti ilə bağlı təminat verdiyi risklərin nəzərə alınması ilə qanunvericiliklə və ya sığorta nəzarəti orqanı tərəfindən müəyyən edilən vəsaitin məbləği.
Təminat şəhadətnaməsi: Sığorta brokerinin sığortalıya (təkrarsığortalıya) verdiyi və sığorta (təkrarsığorta) risklərinin yerləşdirilməsini təsdiq edən, habelə risklərin yerləşdirilməsinin təfərrüatını əks etdirən sənəd.
Tənzimləmə xərcləri: Sığorta müqaviləsi üzrə baş vermiş zərərlərin araşdırılması və qiymətləndirilməsi prosesi üzrə çəkilən xərclərin ümumi məbləği.
Tərəfdaş marketinqi: Biznesin İnternet vasitəsilə (satıcılar/reklamçılar tərəfindən) inkişaf etdirilməsi irəlilədilməsi metodudur. Bu zaman tərəfdaşın sayta cəlb etdiyi hər bir ziyarətçi, abunəçi, alıcı və/və ya onun onun səyi nəticəsində satılmış hər bir mal üçün mükafat alır.

Z

Zərərlər ehtiyatı: Bildirilmiş və ya bildirilməmiş sığorta hadisələri nəticəsində dəyən zərərlərlə bağlı sığortaçının qiymətləndirilmiş öhdəliklərini təmin edən vəsaitlərin miqdarı.

Ö

Ödəmə qabiliyyəti: Sığortaçının (təkrarsığortaçının) öhdəliklərinin istənilən vaxt və tam həcmdə yerinə yetirmək imkanı.
Ölüm cədvəli: Eyni yaşda olan şəxslər üçün orta statistik ölüm dərəcəsinin və ya ehtimal edilən yaşama müddətinin göstəricilərini əks etdirən statistik cədvəl.
Ölüm halından sığorta: Sığorta müqaviləsinin qüvvədə olduğu müddətdə sığorta olunanın ölməsi halında faydalanan şəxsə sığorta ödənişinin verilməsini nəzərdə tutan sığorta sinfi.
Ölümcül xəstəlikdən sığorta: Tibb müəssisəsinin qoyduğu diaqnoza əsasən sığortalının ölümünə səbəb ola biləcək xəstəliyə tutulması halında sığorta ödənişinin verilməsini nəzərdə tutan sığorta sinfi.
Öz vəsaiti: Sığortaçının öhdəliklərindən azad olan aktivləri.

İ

İcbari sığorta: Dövlətin sosial siyasəti baxımından əhəmiyyətli hesab edilən sahələrdə insanlara dəyə biləcək maddi və fiziki zərərlərlə bağlı maliyyə risklərinin azaldılması məqsədilə müəyyən risklərin sığorta etdirilməsinin qanunla tələb olunduğu, əsas qayda və şərtlərinin qanunvericiliklə müəyyən edildiyi sığorta.
İddia müddəti: Sığorta müqaviləsinə əsasən sığortaçının sığorta ödənişini həyata keçirmək vəzifəsinin yarandığı andan sığortalının həmin ödənişin həyata keçirilməsini tələb etmək hüququnun son tarixinədək olan müddət.
İkili (çoxqat) sığorta: Əmlakın eyni risklərdən iki və ya daha çox sığortaçıda sığorta müqavilələri bağlandığı andakı həqiqi dəyərindən, yənisığorta dəyərindən artıq məbləğdə sığortalanması. Bu zaman sığorta hadisəsinin baş verdiyi halda sığortaçılardan hər biri onunla bağlanmış sığorta müqaviləsində nəzərdə tutulmuş sığorta məbləğinə mütənasib qaydada öhdəlik daşıyır.
İpoteka sığortası: İpoteka qoyanın (borclunun) ipoteka saxlayan (kreditor) qarşısındakı ipoteka müqaviləsində nəzərdə tutulan borc öhdəliklərini tam və ya qismən yerinə yetirə bilməməsi halında sığorta ödənişinin həyata keçirilməsini nəzərdə tutan sığorta.

Ş

Şərikli sığorta: Riskin iki və ya daha çox sığortaçı arasında onların hər birinin hüquq və vəzifələrini ehtiva edən eyni müqavilə əsasında sığortalanması.
Şəxsi tutum: Sığorta riskinin sığortaçının təkrarsığorta etdirmədiyi və yalnız öz üzərinə götürdüyü hissəsi.

Ə

Əlavə ödəniş: Şəxsi sığortaya aid sığorta müqavilələrində sığorta olunanın sağlamlığına zərər dəyməsi ilə əlaqədar onun müvafiq yardım növlərinə ehtiyacı olduğu və bu cür yardımları pulsuz almaq hüququna malik olmadığı halda müalicəsi, əlavə qidalanması, dərman vasitələrinin alınması, prоtezləşdirmə, kənar qulluqla təmin edilməsi, sanatоriya-kurоrt müalicəsi, xüsusi nəqliyyat vasitələrinin əldə edilməsi, başqa peşəyə hazırlığı ilə əlaqədar tələb olunan əlavə xərcləri, əmlak sığortasına aid müqavilələrdə isə sığortalının (sığorta olunanın) zərərin qarşısının alınması və ya azaldılması məqsədilə çəkdiyi əlavə xərclər.
Əldəetmə xərcləri: Sığorta haqqı məbləğinin sığorta müqaviləsinin bağlanmasına sərf olunmuş hissəsi.
Əldən çıxmış fayda: Mülki məsuliyyətin sığortası müqaviləsi üzrə sığorta hadisəsi baş verməsəydi, həmin müqavilə üzrə faydalanan şəxsin adi mülki dövriyyə şəraitində əldə etmiş olacağı, lakin sığorta hadisəsinin baş verməsi səbəbindən əldə edə bilmədiyi fayda (gəlir).