Süni intellekt şirkətlərinin yeni hədəfi: müflis olan şirkətlərin məlumatlarını almaq
Süni intellekt şirkətləri modellərini daha da inkişaf etdirmək üçün yeni və böyük məlumat mənbələri axtarır. Bu dəfə diqqət mərkəzində müflis olmuş şirkətlərin məlumat bazaları dayanır. ABŞ-nin texnologiya şirkəti Google və süni intellekt startapı Micro1 maliyyə çətinliyi yaşayan və iflas üçün müraciət edən aviaşirkət Spirit Airlines-ın daxili kommunikasiya və sərnişin məlumatlarını almaq üçün milyonlarla dollarlıq təklif verib.
Google sözügedən məlumat paketi üçün 10 milyon dollar, Micro1 isə 12,5 milyon dollar ödəməyə hazır olduğunu açıqlayıb. Bu hadisə süni intellekt şirkətləri arasında məlumat uğrunda rəqabətin yeni mərhələyə keçdiyini göstərməklə yanaşı, şəxsi və kommersiya məlumatlarının təhlükəsizliyi ilə bağlı ciddi suallar da yaradır.
97,5 milyon sərnişinin məlumatı satışa çıxarılıb
New York İflas Məhkəməsinə təqdim edilmiş sənədlərə əsasən, Spirit Airlines-ın 1992-ci ildən bəri topladığı 97,5 milyon sərnişin qeydiyyatı satışa çıxarılan məlumat paketinə daxildir. Məlumat bazasında 13,7 milyon aktiv elektron poçt ünvanı, loyallıq proqramlarına dair məlumatlar, tərəfdaş şirkətlərə aid məlumatlar, 175 mindən çox əməkdaşın şəxsi iş məlumatları, elektron poçt və Microsoft Teams kimi daxili kommunikasiya kanallarından götürülmüş 1,5 milyon daxili yazışma yer alır. Məhkəmənin sözügedən məlumat paketinin satışına dair qərarı sentyabrın 30-da keçiriləcək iclasda verməsi gözlənilir.
Spirit Airlines maliyyə böhranı yaşayır
Məlumatların satışa çıxarıldığı Spirit Airlines son dövrdə ciddi maliyyə çətinlikləri ilə üzləşib. Şirkət sentyabrın 25-də 27 köhnə Airbus təyyarəsini 668 milyon dollara satıb. Lakin şirkətin müflislik prosesi çərçivəsində sərəncamında olan əsas aktivlərdən biri artıq yalnız təyyarələr deyil, həm də illər ərzində toplanmış nəhəng məlumat bazasıdır. Bu isə məlumatın artıq şirkətlər üçün ayrıca iqtisadi aktiv kimi dəyərləndirildiyini göstərir.
Məlumat yeni “aktiv”ə çevrilir
Süni intellekt modellərinin öyrədilməsi üçün böyük həcmdə real məlumatlara ehtiyac var. Bu baxımdan illərlə fəaliyyət göstərmiş şirkətlərin topladığı müştəri, əməkdaş, əməliyyat və kommunikasiya məlumatları texnologiya şirkətləri üçün əhəmiyyətli resursa çevrilə bilər. Beləliklə, bir şirkətin iflası zamanı satılan aktivlər siyahısına təkcə daşınmaz əmlak, avadanlıq, nəqliyyat vasitələri və digər maddi aktivlər deyil, məlumat bazaları da daxil olur. Spirit Airlines işi isə bu prosesin hansı miqyas ala biləcəyini göstərən nümunələrdən biridir.
Hüquqi suallar artır
Məlumatların süni intellekt şirkətlərinə satılması hüquqi baxımdan da mübahisəli məsələlər yaradır. Hüquq ekspertlərinin bildirdiyinə görə, müflis olmuş şirkətlərin məlumatlarının satılması getdikcə qlobal biznes modelinə çevrilir. Lakin burada məlumatların hansı hissəsinin hüquqi müdafiə altında olması əsas suallardan biridir. Ekspertlərin qeyd etdiyi kimi, maliyyə məlumatları kimi kommersiya xarakterli bəzi məlumatlar şəxsi məlumatların qorunmasına dair qanunvericiliyin əhatə dairəsinə düşməyə bilər. Bu halda məlumatların istifadəsi böyük ölçüdə şirkətlər arasında bağlanmış müqavilələrin şərtlərindən asılı olur.
Süni intellekt və məlumat bazarı yeni mərhələyə keçir
Spirit Airlines nümunəsi daha geniş tendensiyanın göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər. Süni intellekt şirkətləri üçün məlumat artıq sadəcə texniki resurs deyil, kommersiya dəyəri olan aktivə çevrilir. Şirkətlərin illərlə topladığı məlumatlar onların iflasından sonra belə milyonlarla dollar dəyərində ola bilər. Bu isə gələcəkdə müflislik proseslərində yeni sualı aktuallaşdırır: Şirkət iflas edəndə onun məlumat bazası kimin olur və həmin məlumatdan süni intellekt modellərinin hazırlanması üçün istifadə etmək nə dərəcədə mümkündür? - Spirit Airlines işi bu sualların artıq nəzəri müzakirə olmadığını göstərir.
