ABB-nin xalis mənfəəti 61% artıb: glirlərin yüksəlişi xərcləri üstələyir - TƏHLİL

"Azərbaycan Beynəlxalq Bankı" ASC (ABB) bu ilin I yarısını 250,556 milyon manat xalis mənfəətlə başa vurub. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 61,2 % çoxdur.

Hesabatdan görünür ki, həm faiz gəlirlərinin, həm də qeyri-faiz gəlirlərinin artması xalis mənfəətin əhəmiyyətli yüksəlməsinə imkan verib.

Kredit gəlirləri artımın əsas mənbəyidir

Hesabat dövründə ABB 613,2 min manat faiz gəliri əldə edib. Bu göstərici ötən ilin eyni dövründəki 531,7 min manatla müqayisədə 15,3% artım deməkdir. Faiz gəlirlərinin əsas hissəsi müştərilərə verilmiş kreditlərdən formalaşıb. Kreditlər üzrə faiz gəlirləri 394,4 min manatdan 481,6 min manata yüksələrək 22,1% artıb. Bu da bankın kredit portfelinin genişləndiyini və ya kredit aktivliyinin artdığını göstərir.

Bununla yanaşı, banklararası depozitlərdən əldə olunan gəlirlər azalıb. Depozitlər üzrə faiz gəlirləri 16,8 min manatdan 12,1 min manata enib ki, bu da 28%-ə yaxın azalma deməkdir. Əvəzində digər faiz gəlirləri və qiymətli kağızlardan əldə olunan gəlirlər ümumi faiz gəlirlərini dəstəkləyib.

Depozitlər bahalaşır

Faiz gəlirlərinin artması ilə yanaşı, maliyyələşmə xərcləri də yüksəlib. Bankın faiz xərcləri 181,8 min manatdan 219,7 min manata çataraq 20,8% artıb. Ən böyük artım depozitlər üzrə ödənilən faizlərdə müşahidə olunur. Depozit faizləri 127,1 min manatdan 159,0 min manata yüksəlib ki, bu da 25%-lik artım deməkdir. Bu göstərici bank sektorunda əmanətlər uğrunda rəqabətin davam etdiyini göstərir. Maraqlıdır ki, Mərkəzi Bank və dövlət fondları qarşısında öhdəliklər üzrə faiz xərcləri isə əksinə, azalıb.

Xalis faiz gəliri yüksəlir

Faiz xərclərinin artmasına baxmayaraq, ABB-nin xalis faiz gəliri 341,8 min manatdan 382,3 min manata yüksəlib. Artım 11,9% təşkil edib. Bu, bankın əsas biznes fəaliyyətinin gəlirliliyini qoruduğunu göstərən mühüm göstəricidir. 

Hesabatın diqqət çəkən məqamlarından biri qeyri-faiz gəlirlərinin sürətlə artmasıdır. Qeyri-faiz gəlirləri 199,0 min manatdan 290,1 min manata yüksələrək 45,8% artıb. Komissiya gəlirləri 23,2%, digər gəlirlər isə təxminən 199% artıb. Digər gəlirlərin 31,8 min manatdan 95,0 min manata yüksəlməsi qeyri-faiz gəlirlərinin əsas artım mənbəyi olub. Bu, bankın gəlirlərinin yalnız kreditlərdən deyil, müxtəlif xidmətlərdən də formalaşdığını göstərir.

Xərclər artır, amma gəlirlər daha sürətlə böyüyür

Qeyri-faiz xərcləri 284,3 min manatdan 316,8 min manata yüksələrək 11,4% artıb. Əməkhaqqı xərcləri 16,5%, ümumi inzibati xərclər isə 13,9% artıb. Bu artım bankın fəaliyyət miqyasının genişlənməsi və insan resurslarına yatırımların artması ilə izah oluna bilər.

Risk ehtiyatları azalır

Bankın mümkün kredit itkiləri üçün ayırdığı ehtiyatlar 65,9 min manatdan 56,1 min manata enib. Bu, 14,9% azalma deməkdir. Ehtiyatların azalması kredit portfelinin keyfiyyətinin yaxşılaşdığına və ya problemli kreditlər üzrə təzyiqin zəiflədiyinə işarə edə bilər.

Xalis mənfəət 61% yüksəlib

Bütün bu amillərin nəticəsində ABB-nin vergidən əvvəlki mənfəəti 190,5 min manatdan 299,6 min manata yüksəlib. Artım 57,3% təşkil edib.

Xalis mənfəət isə 155,5 min manatdan 250,6 min manata çataraq 61,2% artıb.

ABB-nin maliyyə hesabatı göstərir ki, bankın mənfəət artımı təsadüfi deyil. Gəlirlərin artımı həm kredit portfelinin genişlənməsi, həm də komissiya və digər xidmət gəlirlərinin yüksəlməsi hesabına təmin olunub.

Eyni zamanda, depozit faizlərinin artması bankın maliyyələşmə xərclərini yüksəltsə də, bu artım gəlirlərin dinamikasını zəiflədə bilməyib. Bundan əlavə, risk ehtiyatlarının azalması da mənfəətə müsbət təsir göstərib.

Aktivlər kredit portfelinin hesabına böyüyüb

Bu il iyulun 1-nə ABB-nin aktivləri 15 milyard 304,532 milyon manat olub ki, bu da illik müqayisədə 9 % çoxdur. Bunun 6 milyard 963,884 milyon manatı müştərilərə verilmiş xalis kreditlərdir. Son 1 ildə Bankın kredit portfeli 14,3 % böyüyüb.

Hesabat dövründə ABB-nin öhdəlikləri 8,5 % artaraq 13 milyard 72,75 milyon manata, o cümlədən depozit portfeli 2,1 % artaraq 9 milyard 257,094 milyon manat, balans kapitalı isə 11,4 % artaraq 2 milyard 231,782 milyon manat olub.

Xatırladaq ki, ABB 1992-ci ildə yaradılıb. Onun nizamnamə kapitalı 1 milyard 281,271 milyon manatdır. Bankın səhmlərinin 88,54 %-i Maliyyə Nazirliyinə, 3,64 %-i İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinə, 0,22 %-i "Aqrarkredit" QSC bank olmayan kredit təşkilatına (BOKT), 7,6 %-i isə fiziki və hüquqi şəxslərə məxsusdur.