Macarıstanın OTP Bankı Rusiyadan çıxacağını bəyan etdi
Macarıstanın OTP Bankı Rusiyadakı fəaliyyətini tamamilə dayandırmaq imkanını nəzərdən keçirir. Bu barədə Bloomberg yazıb. Bank Rusiyanın Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı müharibəyə başlamasından sonra da ölkədə fəaliyyətini davam etdirib. Lakin hazırda bankın Rusiyadakı biznesi Baltikyanı ölkələrdə fəaliyyət göstərən Luminor Bankın alınması ilə bağlı razılaşmanın təsdiqlənməsinə maneə yarada bilər.
OTP Group-un baş icraçı direktoru Peter Çanyi Bloomberg-ə bildirib ki, bank Rusiyadakı strategiyasını yenidən nəzərdən keçirir. Buna səbəb qismən qrupun xarici bazarlarda genişlənmək planlarıdır. Bununla belə, OTP Rusiyadakı biznesini satmağın hazırda demək olar ki, mümkün olmadığını etiraf edir. Bankın bildirdiyinə görə, Rusiya aktivinin sahibləri satış zamanı onun bazar dəyərinin cəmi 5%-ni əldə edə bilər. Bundan əlavə, potensial alıcı həm Kreml, həm də Avropa hakimiyyətləri üçün məqbul olmalıdır.
Luminor məsələsi OTP üçün niyə vacibdir?
Rusiyadakı biznesin taleyi OTP üçün xüsusilə Luminor Bankın alınması fonunda əhəmiyyətlidir. İyul ayında OTP Group Blackstone və DNB tərəfindən idarə olunan fondlardan Baltikyanı Luminor Bankı almaq barədə razılığa gəlib. Sövdələşmə OTP-yə Estoniya, Latviya və Litva bazarlarına daxil olmaq imkanı verəcək və qrupun aktivlərini 10%-dən çox artıracaq.
Baltikyanı ölkələrin tənzimləyici qurumları OTP-nin Rusiyadakı fəaliyyətini diqqətlə araşdırır. Bloomberg-in məlumatına görə, yaxın həftələrdə Avropa Mərkəzi Bankı və Estoniyanın bank tənzimləyicisi sövdələşmə ilə bağlı qərar verməlidir.
OTP-nin Rusiyadakı müştəriləri arasında kimlər var?
Bloomberg OTP-nin Rusiyadakı müştəriləri arasında “Qazprom”la və Rusiya dövlət strukturları ilə əlaqəli şirkətləri müəyyən edib. Bununla belə, bank tərəfindən hər hansı qanun pozuntusunun qeydə alındığı bildirilməyib. Məsələn, OTP-nin müştərilərindən biri Rusiya Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin direktoru Sergey Narışkinin rəhbərlik etdiyi “Vətən Tarixi” fondundan vəsait alıb.
Sənədlərdə ABŞ və Böyük Britaniyanın 2022-ci ildə sanksiya tətbiq etdiyi “Tsargrad” cəmiyyəti də qeyd olunur. Müqaviləyə əsasən, Konstantin Malofeyev bu təşkilatın OTP-dəki hesabına 33,5 milyon rubl köçürməyi planlaşdırıb. Bloomberg ödənişin faktiki həyata keçirilib-keçirilmədiyini təsdiqləyə bilməyib.
Rusiyada OTP-nin payı cəmi 0,4%-dir
OTP-nin Rusiyanın bank sektorundakı payı “UniCredit” və “Raiffeisen”lə müqayisədə çox kiçikdir. Bankın payına Rusiyadakı bank aktivlərinin cəmi 0,4%-i düşür. OTP Rusiyada təxminən 20 ildir fəaliyyət göstərir. Lakin Bloomberg-in vurğuladığı kimi, genişmiqyaslı müharibə başlayandan sonra bankın Rusiyadakı biznesi daha gəlirli olub.
2021-ci illə müqayisədə OTP-nin Rusiyadakı mənfəəti beş dəfədən çox artaraq 635 milyon dollara çatıb. Son illərdə OTP Rusiyadan dividendlər şəklində təxminən 880 milyon dollar çıxara bilib. Bank gəlirlərin artmasını beynəlxalq ödənişlərin həyata keçirilməsinin çətinləşməsi ilə izah edir. OTP müştərilərinə avro da daxil olmaqla müxtəlif valyutalarda xaricə ödənişlər etməyə imkan verir. Bankın bildirdiyinə görə, Rusiya ilə Avropa İttifaqı və Böyük Britaniya arasında bütün avro ödənişləri sanksiyalara uyğunluğun yoxlanılması üçün OTP-nin Budapeştdəki baş ofisində nəzarətdən keçirilir. Bank dollarla əməliyyatlar aparmır.
OTP Rusiyadakı fəaliyyətini azaldır
OTP Rusiyada fəaliyyətini tədricən azaldır. Bank Rusiya şirkətlərinə kreditləşməni dayandırıb və müəyyən sərhədlərarası ödənişləri məhdudlaşdırıb. Bununla yanaşı, fiziki şəxslərə xidmət göstərməkdə davam edir. Bankın açıqlamasına görə, müharibə başlayandan sonra Rusiyada korporativ kreditləşməni dayandırıb və qrupdaxili maliyyələşməni ölkədən çıxarıb. Hazırda Rusiyadakı fəaliyyət demək olar ki, tamamilə pərakəndə istehlak kreditləşməsinə yönəlib.
OTP bildirib ki, Rusiyadan dividendlərin çıxarılması yolu ilə ölkədəki risklərini azaldıb. Bank bu vəsaitlərin Luminor-un alınmasını və ya digər biznes məqsədlərini maliyyələşdirmək üçün istifadə edilmədiyini vurğulayıb.
Rusiyadan çıxmaq niyə çətindir?
OTP-nin Rusiya biznesini satması bir sıra maneələrlə üzləşir. Bankın məlumatına görə, Rusiya aktivlərini satan şirkətlər onların bazar dəyərinin yalnız təxminən 5%-ni əldə edə bilirlər. Bundan əlavə, potensial alıcı həm Rusiya hakimiyyətləri, həm də Qərb tənzimləyiciləri üçün məqbul olmalıdır. Bu səbəbdən OTP Rusiyadakı biznesinin satışını hazırda “praktiki olaraq mümkün olmayan” proses kimi qiymətləndirir.
OTP Group rəhbəri Peter Çanyi bildirib ki, Rusiyadakı strategiyanın yenidən nəzərdən keçirilməsi ilin sonuna qədər başa çatdırılmalıdır. Bankın rəhbərliyinə görə, məqsəd qrupun uzunmüddətli səhmdar dəyərini maksimumlaşdırmaqdır.
Rusiyadakı biznes niyə bu qədər gəlirli olub?
OTP-nin Rusiyadakı biznesinin gəlirliliyi müharibədən sonra kəskin artıb. Bankın Rusiyadakı mənfəəti 2021-ci illə müqayisədə beş dəfədən çox artaraq 2025-ci ildə 202 milyard forintə, yaxud 635 milyon dollara çatıb. Müştərilərin depozitləri isə həmin dövrdə 7 dəfə artıb. OTP bildirir ki, Rusiyada beynəlxalq ödənişlər həyata keçirə bilən banklara tələbat artıb. Qərb şirkətləri Rusiyada fəaliyyətlərini davam etdirərkən, OTP kimi Avropa banklarını daha etibarlı hesab ediblər. Bankın məlumatına görə, hazırda Rusiyadakı korporativ depozitlərin 80%-dən çoxu beynəlxalq şirkətlərin vəsaitləridir.
OTP Ukraynada isə biznesini genişləndirir
Rusiyadakı fəaliyyətini azaltmasına baxmayaraq, OTP Ukraynada daha fəal mövqe tutur. Bankın məlumatına görə, yalnız 2025-ci ildə OTP Ukraynanın kredit portfeli 35% artıb. OTP bildirib ki, Rusiyada sistem əhəmiyyətli bank deyil. Ukraynada isə yerli təsnifata əsasən sistem əhəmiyyətli bank hesab olunur. Bankın Ukraynadakı fəaliyyəti ilə Rusiyadakı fəaliyyəti arasında bu fərq OTP-nin region üzrə strategiyasında da diqqətçəkən məqamdır.
Luminor sövdələşməsi qərarı sürətləndirə bilər
OTP-nin Luminor Bankı alması bankın tarixində ən böyük sövdələşmələrdən biri olacaq. Luminor Estoniya, Latviya və Litvada fəaliyyət göstərir və OTP-nin aktivlərini 10%-dən çox artıracaq. Bu səbəbdən Baltikyanı ölkələrin tənzimləyiciləri OTP-nin Rusiyadakı fəaliyyətinə xüsusi diqqət yetirirlər.
Estoniyanın maliyyə nəzarət qurumu bildirib ki, OTP Group-un Rusiyadakı biznesi “ciddi suallar” doğurur və Luminor-un alınması ilə bağlı qiymətləndirmədə əsas məsələlərdən biri olacaq. OTP-nin Rusiyadan tam çıxıb-çıxmayacağı ilə bağlı yekun qərarın 2026-cı ilin sonuna qədər verilməsi gözlənilir.
