ABŞ, A7 ödəniş şəbəkəsini transmilli cinayət təşkilatı elan edib
ABŞ Maliyyə Nazirliyi Rusiyayla əlaqəli və sanksiyalardan yayınmaq üçün yaradıldığı bildirilən A7 ödəniş şəbəkəsini “əhəmiyyətli transmilli cinayət təşkilatı” elan edib.
Bu status ABŞ maliyyə qurumlarına A7-nin “subagentləri” ilə bağlı istənilən pul köçürməsini qadağan etməyə imkan verəcək. Söhbət şəbəkənin Rusiyadakı müştərilərinin ödənişlərini həyata keçirdiyi xarici ölkələrdə qeydiyyatdan keçmiş şirkətlərdən gedir.
A7-yə qarşı məhdudiyyətlər formal olaraq İrana qarşı sanksiyalar çərçivəsində tətbiq edilib. ABŞ Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu və İran Mərkəzi Bankı şəbəkənin xidmətlərindən istifadə edib.
A7 necə yaradılıb?
A7 2024-cü ildə Moldovada yaşayan oliqarx İlan Şor tərəfindən Rusiya bankı Promsvyazbankın iştirakı ilə yaradılıb.
Şəbəkə üçüncü ölkələrdə fəaliyyət göstərən yüzlərlə şirkətdən ibarətdir. Bu şirkətlərin Rusiya müştərilərinin ödənişlərinin həyata keçirilməsində vasitəçi kimi istifadə olunduğu deyilir.
Promsvyazbankın öz qiymətləndirməsinə görə, 2025-ci ilin ilk yarısında A7 vasitəsilə 7,5 milyard rubl məbləğində ödəniş həyata keçirilib.
Şəbəkə necə fəaliyyət göstərirdi?
ABŞ Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, A7-nin “subagentləri” müxtəlif üçüncü ölkələrdə qeydiyyatdan keçmiş və ödənişlərin A7 şəbəkəsi vasitəsilə qəbul edilib göndərilməsini təmin edən şirkətlərdən ibarət olub.
ABŞ tərəfi bildirir ki, bu şirkətlər sanksiyaya məruz qalmış sektorlar və şəxslərlə əlaqəli ödənişləri adi kommersiya əməliyyatları kimi göstərmək üçün istifadə edilib.
ABŞ Maliyyə Cinayətlərinin Aşkarlanması Şəbəkəsinin (FinCEN) araşdırmasına əsasən, A7-nin subagentləri 2025-ci ilin yanvarından 2026-cı ilin iyununa qədər qlobal miqyasda 17 milyard dollardan çox ödəniş emal edib.
İranla əlaqələr
ABŞ Maliyyə Nazirliyi bildirir ki, A7 şəbəkəsinin imkanlarından İran da istifadə edib. ABŞ tərəfinin məlumatına görə, şəbəkənin subagentləri İran Mərkəzi Bankı, İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu və İran tərəfindən dəstəklənən silahlı təşkilatların beynəlxalq maliyyə sistemindən vəsait keçirməsinə imkan yaradıb.
ABŞ Maliyyə Nazirliyi həmçinin A7 şəbəkəsinin İranın neft satışları və silah tədarükü ilə bağlı əməliyyatların maliyyələşdirilməsində istifadə edildiyini bildirir.
Kibercinayətkarlar da şəbəkədən istifadə edib
ABŞ Maliyyə Nazirliyinin açıqlamasında A7-nin subagentlərinin yalnız dövlət strukturları ilə deyil, kibercinayətkarlarla da əlaqəli olduğu bildirilir.
Məlumata görə, bəzi subagentlər fidyə proqramlarından istifadə edən qruplara və məhdudlaşdırılmış malların əldə edilməsinə çalışan şəxslərə beynəlxalq maliyyə sistemi vasitəsilə vəsait köçürməkdə yardım edib.
A7A5 də sanksiyalardadır
A7-nin özünün Rusiyada qeydiyyatdan keçmiş şirkəti, eləcə də şəbəkə tərəfindən yaradılan A7A5 adlı rubl əsaslı stablecoin 2025-ci ilin avqustundan ABŞ sanksiyaları altındadır.
ABŞ Maliyyə Nazirliyinin 1 oktyabr 2026-cı il tarixli yeni qərarı isə sanksiyaları daha geniş şəbəkəyə və onun subagentlərinə yönəldir.
