Rusiyada taun şübhəsi: ABŞ vəziyyəti izləyir – Azərbaycana yaxın regionda nə baş verir?
Azərbaycanla Rusiya arasında sıx nəqliyyat və iqtisadi əlaqələr fonunda Rusiyanın İrkutsk vilayətində mümkün taun hadisəsi ilə bağlı məlumatlar beynəlxalq səviyyədə də diqqət çəkib. Xüsusilə pnevmonik taun şübhəsi və bəzi tibb müəssisələrində karantin tədbirlərinin tətbiq edilməsi ABŞ administrasiyasının da vəziyyəti izləməsinə səbəb olub.
ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyası Rusiyanın İrkutsk vilayətində taun xəstəliyinin mümkün yayılması ilə bağlı məlumatlardan xəbərdar olduğunu və vəziyyəti izlədiyini açıqlayıb. Ağ Ev administrasiyanın mümkün fəaliyyət variantlarını da qiymətləndirdiyini bildirib. Bununla belə, Rusiyada taun epidemiyasının baş verdiyi hələ rəsmi olaraq təsdiqlənməyib. Rusiya səhiyyə qurumları İrkutskda vəfat edən qadının taun xəstəliyinə yoluxduğunu təsdiqləməyib və onun ölüm səbəbini “mənşəyi müəyyən edilməmiş pnevmoniya” kimi açıqlayıb.
Nə baş verib?
Hadisə İrkutsk vilayətinin Şelexov şəhərində başlayıb. İrkutsk Taunla Mübarizə Elmi-Tədqiqat İnstitutunda çalışan 28 yaşlı laboratoriya əməkdaşı Darya Şipilova sentyabrın 29-da ağır pnevmoniya əlamətləri ilə xəstəxanaya yerləşdirilib və oktyabrın 2-də vəfat edib. Hadisə ilə bağlı müxtəlif versiyalar yayılıb. Onlardan birinə görə, qadın sentyabrın 25-də laboratoriyada pnevmonik taunun törədicisini ehtiva edən sınaq şüşəsini təsadüfən sındırıb. Lakin bu məlumat Rusiya səhiyyə qurumları tərəfindən təsdiqlənməyib. Rusiya İstehlakçı Hüquqlarının Müdafiəsi və İnsan Rifahına Nəzarət Federal Xidməti – Rospotrebnadzor bildirib ki, institutda patogen mikroorqanizmlərlə işləyərkən heç bir qəza qeydə alınmayıb. Ölən şəxsin nümunələrində də onun peşə fəaliyyəti ilə əlaqəli mikroorqanizmlər aşkarlanmayıb.
İrkutskda xəstəxanalarda karantin tətbiq edilib
Rəsmi təsdiqin olmamasına baxmayaraq, İrkutskda bir sıra xəstəxanalarda xüsusi tədbirlər görülüb. “People of Baikal”ın məlumatına görə, İrkutskdakı 1, 3 və 10 nömrəli klinik xəstəxanalar, həmçinin İvano-Matreninskaya uşaq xəstəxanası üç həftəlik karantinə bağlanıb. Bəzi digər tibb müəssisələrində də məhdudiyyətlər tətbiq edilib. Şipilova ilə təmasda olmuş təxminən 200 nəfər tibbi müşahidə və ya karantin altında saxlanılıb. Rospotrebnadzor isə müşahidədə olan şəxslərdə xəstəlik əlamətlərinin aşkar edilmədiyini bildirib.Bundan başqa, oktyabrın 3-dən Şelexovdakı İrkutsk Alüminium Zavodunda maska rejimi tətbiq olunub. Zavod rəhbərliyi bunun profilaktik tədbir olduğunu açıqlayıb.
Rusiya rəsmiləri nə deyir?
Rospotrebnadzor İrkutsk vilayətində, eləcə də İrkutsk və Şelexov şəhərlərində epidemioloji vəziyyəti “sabit” qiymətləndirib. Qurumun məlumatına görə, xüsusi tədbirlər məhz taun diaqnozu təsdiqləndiyi üçün deyil, Taunla Mübarizə İnstitutunun əməkdaşında “mənşəyi müəyyən edilməmiş pnevmoniya” aşkarlandığı üçün həyata keçirilib. Bu səbəbdən hazırda İrkutskda genişmiqyaslı taun epidemiyasının başladığını söyləmək üçün rəsmi təsdiqlənmiş əsas yoxdur.
Ağ Ev niyə vəziyyəti izləyir?
ABŞ administrasiyası da məsələni diqqətdə saxlayır. Axios-un məlumatına görə, Tramp administrasiyasının nümayəndəsi bildirib ki, ABŞ hakimiyyəti vəziyyətdən xəbərdardır, hadisələri izləyir və mümkün fəaliyyət variantlarını qiymətləndirir. ABŞ Dövlət Departamenti də İrkutskda ehtimal olunan pnevmonik taun hadisəsi barədə məlumatı izlədiyini və CDC – Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzi ilə koordinasiya etdiyini bildirib. ABŞ rəsmiləri Rusiyanı hadisə ilə bağlı məlumatları tez və şəffaf şəkildə paylaşmağa çağırıb.
Taun nə qədər təhlükəlidir?
Taun Yersinia pestis bakteriyasının yaratdığı infeksion xəstəlikdir. Xəstəliyin pnevmonik forması xüsusilə təhlükəli hesab olunur və yaxın təmas zamanı tənəffüs damcıları vasitəsilə insandan insana keçə bilər. Lakin xəstəlik müasir tibbdə müalicəolunandır. Antibiotik müalicəsinə erkən başlanması sağalma şansını əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Buna görə də hazırkı vəziyyətdə əsas məsələ yalnız xəstəliyin özü deyil, diaqnozun vaxtında müəyyənləşdirilməsi və mümkün təmasların nəzarətdə saxlanılmasıdır.
Azərbaycan üçün bu məlumat nə deməkdir?
Rusiya Azərbaycanın əsas qonşu və iqtisadi tərəfdaşlarından biridir. İki ölkə arasında həm hava, həm də quru nəqliyyatı, turizm, ticarət və insanlararası əlaqələr intensivdir. Lakin hazırda İrkutskdakı hadisə ilə bağlı Azərbaycana birbaşa epidemioloji təhlükənin yarandığını göstərən hər hansı rəsmi məlumat yoxdur.
İrkutsk Rusiyanın Azərbaycanla birbaşa sərhəddə yerləşən regionlarından deyil. Buna görə də hazırkı məlumatlara əsasən hadisəni Azərbaycan üçün birbaşa epidemioloji təhlükə kimi təqdim etmək düzgün olmaz. Bununla belə, Rusiya kimi Azərbaycanla sıx əlaqələri olan ölkədə xüsusilə yoluxucu xəstəliklə bağlı şübhəli halın yaranması səhiyyə və sərhəd nəzarəti qurumlarının vəziyyəti izləməsini vacib edir.
Hazırda ən mühüm məqam isə budur: taun diaqnozu Rusiyada rəsmi şəkildə təsdiqlənməyib və geniş yayılma barədə ictimaiyyətə açıqlanmış sübut yoxdur.
