Cərimə duracağında avtomobil saxlamağın qiymətini artıq DİN müəyyən edəcək – yeni qayda

Nazirlər Kabineti avtomobillərin mühafizə olunan duracaqlara aparılması və orada saxlanılması ilə bağlı mühüm səlahiyyət dəyişikliyi edib. Bundan sonra Daxili İşlər Nazirliyinin balansındakı belə duracaqlara avtomobilin gətirilməsi və saxlanılması üçün tutulacaq haqların məbləğini DİN təsdiq edəcək. Tariflər isə İqtisadiyyat və Maliyyə nazirliklərinin rəyi nəzərə alınmaqla müəyyənləşdiriləcək.

Nazirlər Kabineti 1999-cu ildən qüvvədə olan “Nəqliyyat vasitələrinin duracaqları və qarajları haqqında nümunəvi Əsasnamə”yə dəyişiklik edib.

Baş nazir Əli Əsədovun imzaladığı 6 oktyabr 2026-cı il tarixli qərarla Daxili İşlər Nazirliyinin balansında olan mühafizə olunan duracaqlara nəqliyyat vasitələrinin gətirilməsi və orada saxlanılması üçün haqların məbləğini təsdiq etmək səlahiyyəti DİN-ə verilib. Qərara əsasən, bu zaman İqtisadiyyat Nazirliyinin və Maliyyə Nazirliyinin rəyi nəzərə alınmalıdır.

Bu qərar sürücülər üçün nə deməkdir?

İlk növbədə, burada mühüm bir detal var: qərarla yeni tarif məbləği müəyyən edilməyib. Yəni sürücülərin avtomobillərinin mühafizə olunan duracaqda saxlanılması üçün sabahdan konkret olaraq müəyyən məbləğ ödəyəcəyi barədə qərarda rəqəm göstərilmir. Dəyişiklik başqa məsələni – həmin haqların kim tərəfindən müəyyən və təsdiq ediləcəyini həll edir.

Yeni mexanizmə əsasən, DİN tarif məbləğini təsdiqləyir, İqtisadiyyat Nazirliyi və Maliyyə Nazirliyi rəylərini bildirir. Bu səbəbdən qarşıdakı mərhələdə əsas diqqət məhz DİN tərəfindən təsdiqlənəcək tariflərə yönələcək.

İndiyədək qayda necə idi?

1999-cu ildə təsdiqlənmiş Əsasnamədə duracaq və qarajlarda nəqliyyat vasitələrinin saxlanılması üçün xidmət haqlarının tutulması nəzərdə tutulurdu. Sənəddə həmçinin qanunla istismarı qadağan edilən və ya yol hərəkətindən kənarlaşdırılan nəqliyyat vasitələrinin müvəqqəti saxlanılması üçün DİN-in yol polisi bölmələri tərəfindən duracaq və qarajların təşkil edilməsi nəzərdə tutulur.

Əvvəlki mexanizmdə DİN-in Dövlət Yol Polisi İdarəsinin nəzdində fəaliyyət göstərən duracaq və qarajlarda xidmətə görə ödəniş Tarif Şurasının təsdiq etdiyi tarifə uyğun tutulurdu. Yeni dəyişiklik isə səlahiyyət mexanizmini yeniləyir.

Avtomobil hansı hallarda mühafizə olunan duracağa aparıla bilər?

Burada mühafizə olunan duracaqla adi parklanmanı bir-birindən ayırmaq vacibdir. Söhbət şəhərdə avtomobili saxladığımız ödənişli parklanma yerlərindən getmir. Mühafizə olunan duracaqlar, əsasən, yol hərəkətindən kənarlaşdırılan və ya qanunvericilikdə nəzərdə tutulan hallarda müvəqqəti saxlanılan avtomobillər üçündür.

Məsələn, qanunvericilikdə müəyyən edilmiş hallarda nəqliyyat vasitəsi sürücünün iştirakı olmadan yol hərəkətinə maneə yaratdıqda və ya digər əsaslarla müvəqqəti saxlanıldıqda avtomobil mühafizə olunan duracağa aparıla bilər. Bu baxımdan yeni tariflər sürücünün adi parklanma xərci deyil, avtomobilin məcburi mühafizə olunan duracaqda saxlanılması ilə bağlı xərc olacaq.

Əsas sual: yeni tarif nə qədər olacaq?

Hazırkı qərardan sonra ən çox maraq doğuran məsələ budur. Qərar konkret rəqəm açıqlamadığı üçün hazırda “duracaqda bir gün saxlamağın qiyməti X manat olacaq” demək mümkün deyil.

Bunun üçün DİN-in ayrıca qərarı və ya təsdiqləyəcəyi tariflər gözlənilməlidir. Maraqlıdır ki, Prezidentin 2026-cı ilin fevralında imzaladığı fərmandan irəli gələn yeni hüquqi çərçivədə də DİN-ə balansındakı mühafizə olunan duracaqlara nəqliyyat vasitəsinin gətirilməsi və saxlanılması üçün haqların məbləğini müəyyən etmək tapşırılıb. Bu zaman İqtisadiyyat və Maliyyə nazirliklərinin rəyi nəzərə alınmalıdır. Həmin fərmanda DİN-ə bu haqları üç ay müddətində müəyyən etmək tapşırılmışdı, halbuki, 7 ay keçib.

Tariflər necə formalaşa bilər?

Burada iqtisadi baxımdan maraqlı məqam ortaya çıxır. Mühafizə olunan duracağa görə ödəniş faktiki olaraq iki komponentdən ibarət ola bilər:

1. Avtomobilin duracağa gətirilməsi üçün haqq

2. Avtomobilin duracaqda saxlanılması üçün haqq

Beləliklə, sürücünün avtomobilini geri götürərkən ödəyəcəyi ümumi məbləğ yalnız gündəlik saxlama tarifindən ibarət olmaya bilər. Əsasnamədə də nəqliyyat vasitəsinin duracağa gətirilməsi və orada saxlanılmasına görə xidmət haqqının tutulması nəzərdə tutulur. Məcburi saxlanma halında isə gətirilmə və saxlama haqlarının nəqliyyat vasitəsi götürülərkən ödənilməsi müəyyən edilib.

Sürücünün ödəyəcəyi məbləğ niyə vacibdir?

Çünki avtomobilin mühafizə olunan duracaqda qalma müddəti uzandıqca xərc də arta bilər. Məsələn, avtomobilin duracağa gətirilməsi üçün ayrıca haqq və hər gün üçün saxlama haqqı müəyyən edilərsə, nəqliyyat vasitəsinin orada bir neçə gün qalması sürücü üçün nəzərəçarpacaq əlavə xərc yarada bilər. Bu səbəbdən yeni tariflər açıqlanarkən yalnız “bir günlük saxlama haqqı”na deyil, avtomobilin gətirilməsi, saxlanılması və götürülməsi ilə bağlı bütün ödənişlərə baxmaq lazım olacaq.

İndi gözlər DİN-in qərarındadır

Nazirlər Kabinetinin bugünkü qərarı daha çox səlahiyyətin hüquqi çərçivəsini müəyyənləşdirir. Sürücülər üçün real maliyyə yükü isə DİN-in təsdiq edəcəyi tariflərdən sonra məlum olacaq. Bu səbəbdən növbəti mərhələdə ən maraqlı suallar bunlardır:

• avtomobilin duracağa gətirilməsi neçə manat olacaq?
• bir sutka saxlama haqqı nə qədər müəyyən ediləcək?
• müxtəlif nəqliyyat vasitələri üçün fərqli tarif tətbiq olunacaqmı?
• uzunmüddətli saxlanmaya görə ayrıca yanaşma olacaqmı?
• tariflərin hesablanmasında hansı xərclər nəzərə alınacaq?

Yəni bugünkü qərar avtomobil sahibinin nə qədər ödəyəcəyini hələ demir – amma həmin qiymətin kimin tərəfindən müəyyən ediləcəyini artıq dəqiqləşdirir.