Walmartın 12 illik liderliyinə son qoyuldu: Dünyanın ən çox gəlir əldə edən şirkətiləri - SİYAHI

Pərakəndə satış nəhəngi Walmart 12 il ərzində qoruduğu birinciliyi itirib. Onu geridə qoyan şirkət isə Amazon-dur. Elektron ticarət və bulud texnologiyaları nəhəngi 2025-ci ildə 716,9 milyard dollar gəlir əldə edərək dünyanın ən böyük şirkəti adına sahib çıxıb. Lakin bu dəyişiklik sadəcə iki şirkətin rəqabətindən daha böyük məna daşıyır: qlobal biznesdə texnologiya, rəqəmsal xidmətlər və süni intellekt infrastrukturunun iqtisadi çəkisi getdikcə artır.
Dünyanın ən böyük şirkətlərinin reytinqində tarixi dəyişiklik baş verib. Fortune Global 500 siyahısının 2026-cı il nəticələrinə əsasən, Amazon gəlir həcminə görə Walmartı geridə qoyaraq birinci yerə yüksəlib.
Amazon 2025-ci maliyyə ilində 716,9 milyard dollar gəlir əldə edib. Walmartın gəliri isə 713,2 milyard dollar olub. Beləliklə, iki şirkət arasındakı fərq təxminən 3,8 milyard dollar təşkil edib.
Bu, Walmartın 12 illik liderliyinin başa çatması deməkdir. Amazon-un yüksəlişi isə qlobal iqtisadiyyatda biznes modellərinin dəyişdiyini, ənənəvi pərakəndə ticarətlə yanaşı rəqəmsal platformaların və bulud xidmətlərinin də nəhəng gəlir mənbəyinə çevrildiyini göstərir.
Amazon Walmartı necə geridə qoydu?
İki şirkətin gəlirləri arasındakı fərq böyük görünməyə bilər. Ancaq artım templəri müqayisə edildikdə Amazon-un liderliyə necə yüksəldiyi daha aydın görünür.
2025-ci ildə Amazon-un gəlirləri əvvəlki illə müqayisədə 12,4% artaraq 716,9 milyard dollara çatıb. Walmartın gəlir artımı isə 4,7% olub və şirkət 713,2 milyard dollar gəlir əldə edib.
Göstərici | Amazon | Walmart |
2025-ci il gəliri | 716,9 mlrd. dollar | 713,2 mlrd. dollar |
İllik gəlir artımı | 12,4% | 4,7% |
2025-ci il mənfəəti | 77,67 mlrd. dollar | 21,89 mlrd. dollar |
İşçilərin sayı | 1 576 000 | 2 100 000 |
Fortune Global 500-də yeri | 1 | 2 |
Cədvəl: Fortune Global 500, 2026-cı il reytinqi.
Rəqəmlər göstərir ki, Amazon təkcə gəlir həcminə görə deyil, artım sürətinə görə də rəqibindən öndədir. Üstəlik, şirkətin mənfəəti Walmartın mənfəətindən təxminən 3,5 dəfə çoxdur.
Diqqətçəkən başqa məqam işçilərin sayıdır. Walmartda 2,1 milyon, Amazonda isə 1,576 milyon nəfər çalışır. Yəni Amazon daha az işçi ilə daha yüksək gəlir və mənfəət əldə edir. Bu müqayisə şirkətlərin fəaliyyət modellərinin fərqli olduğunu göstərsə də, təkbaşına əmək məhsuldarlığı barədə yekun nəticə çıxarmaq üçün kifayət deyil.
Amazon-un əsas üstünlüyü yalnız onlayn satış deyil
Amazon-un dünyanın ən böyük şirkətinə çevrilməsini yalnız internet üzərindən alış-verişin genişlənməsi ilə izah etmək düzgün olmaz. Şirkətin biznes modeli pərakəndə ticarətdən xeyli genişdir.
Bu modelin mühüm istiqamətlərindən biri Amazon Web Services (AWS) bulud xidmətləri bölməsidir. AWS şirkətlərə məlumatların saxlanması, hesablama gücü, server infrastrukturu və süni intellekt sistemlərinin işlədilməsi üçün texnoloji xidmətlər təqdim edir.
Süni intellekt texnologiyalarının sürətlə yayılması məlumat mərkəzlərinə və hesablama resurslarına tələbatı artırır. Amazon da bu tendensiyadan faydalanaraq texnoloji infrastrukturuna böyük investisiyalar yönəldir.
Fortune-un məlumatına görə, şirkət 2026-cı ildə əsasən süni intellekt və bulud hesablama imkanlarının genişləndirilməsinə yönəlmiş təxminən 200 milyard dollarlıq kapital xərcləri planlaşdırıb. Bu, Amazon-un gələcək rəqabət üstünlüyünü yalnız satış həcmi ilə deyil, texnoloji imkanlarla da möhkəmləndirmək istədiyini göstərir.
Dünyanın ən böyük 10 şirkəti hansılardır?
2026-cı il Fortune Global 500 reytinqində ilk onluqda ABŞ, Çin və Səudiyyə Ərəbistanı şirkətləri yer alıb. Amazon birinci, Walmart ikinci, Çinin elektrik şəbəkəsi operatoru State Grid isə üçüncü olub.
Sıra | Şirkət | Ölkə | Gəlir, mlrd. dollar |
1 | Amazon | ABŞ | 716,9 |
2 | Walmart | ABŞ | 713,2 |
3 | State Grid | Çin | 555,4 |
4 | UnitedHealth Group | ABŞ | 447,6 |
5 | Saudi Aramco | Səudiyyə Ərəbistanı | 445,5 |
6 | Apple | ABŞ | 416,2 |
7 | McKesson | ABŞ | 403,4 |
8 | Alphabet | ABŞ | 402,8 |
9 | CVS Health | ABŞ | 402,1 |
10 | China National Petroleum | Çin | 401,9 |
Siyahıdakı başqa maraqlı məqam enerji və səhiyyə şirkətlərinin yüksək mövqeləridir. Məsələn, Saudi Aramco 445,5 milyard dollar gəlirlə beşinci, UnitedHealth Group isə 447,6 milyard dollarla dördüncü yerdədir.
Apple və Alphabet kimi texnologiya nəhənglərinin ilk onluqda yer alması da rəqəmsal iqtisadiyyatın qlobal biznesdəki mövqeyini nümayiş etdirir.
Qlobal şirkətlərin gəliri 43 trilyon dolları keçib
Fortune Global 500 reytinqinə daxil olan 500 şirkətin 2025-ci ildə ümumi gəliri 43,1 trilyon dollar təşkil edib. Bu, əvvəlki illə müqayisədə 3,2% artım deməkdir.
Şirkətlərin ümumi mənfəəti isə 3,39 trilyon dollara çataraq rekord səviyyəyə yüksəlib. Bu müəssisələrdə ümumilikdə 70,2 milyon nəfər çalışır. ABŞ 141 şirkətlə reytinqdə ən çox təmsil olunan ölkədir. Bu, 2008-ci ildən bəri ABŞ şirkətlərinin siyahıdakı ən yüksək sayıdır. Bu rəqəmlər qlobal iqtisadi gücün böyük şirkətlərdə cəmləşdiyini göstərir. Belə ki, ilk 50 şirkət reytinqdəki bütün müəssisələrin ümumi gəlirinin təxminən 33%-ni, mənfəətinin isə 39%-ni formalaşdırır.
Beləliklə, Walmartın 12 illik liderliyinin başa çatması qlobal biznesdə yeni dövrün simvolik hadisələrindən biridir. Amazon-un birinciliyi isə gələcəkdə şirkətlər arasındakı rəqabətin təkcə mağazaların sayı və satış həcmi ilə deyil, məlumat, süni intellekt və texnoloji infrastruktur üzərində qurulacağını göstərir.











