Nobel mükafatı üç alimə verildi – beyin fəaliyyətinin öyrənilməsində YENİLİK
2026-cı il üzrə Tibb və fiziologiya sahəsində Nobel mükafatı amerikalı alim Karl Deisseroth və alman alimlər Peter Hegemann və Georg Nagelə verilib.
ENA.az xəbər verir ki, alimlər bu mükafata sinir hüceyrələrinin fəaliyyətini işıq vasitəsilə idarə etməyə imkan verən optogenetika metodunun inkişafına verdikləri töhfələrə görə layiq görülüblər.
Tədqiqatlar nəticəsində işığa həssas zülalların köməyi ilə beyindəki ayrı-ayrı neyronları aktivləşdirmək və ya onların fəaliyyətini dayandırmaq mümkün olub. Bu üsul alimlərə yaddaş, emosiyalar və davranışla əlaqəli sinir əlaqələrini daha dəqiq öyrənməyə imkan verir.
Optogenetika artıq nevrologiya və psixiatriya sahələrində geniş istifadə olunur. Metod Alzheimer, Parkinson xəstəliyi, epilepsiya və asılılıq kimi problemlərin mexanizmlərinin araşdırılmasına kömək edir. Alimlər bu texnologiyanın bəzi görmə pozuntularının müalicəsində tətbiqi imkanlarını da öyrənirlər.
Mükafatın ümumi məbləği 12 milyon İsveç kronudur və üç alim arasında bölüşdürüləcək.
